CERKAK

Cerkak iku cekakan saka crita cekak. Diarani crita cekak amarga critane pancen cekak. Ora mung merga wujude kang cerkak (2-5 kaca), nanging crita utawa lakon kang diandharake ya cekak. Umume wektu kang dibutuhake kanggo maca cerkak iku mung sedhela wae. Crita cekak umume dumadi saka saalur wae. Tegese, prekara utawa konflik kang diadhepi dening paraga-paraga dadi siji. Kajaba prekara kang akeh mau, paraga kang dicritakake ing kono uga pirang-pirang (ora mung siji).

Unsur intrinsik cerkak :

v       1.  Tema, yaiku underane prekara kang dirembug kang dadi sumbere konflik

v       2.  Paraga lan penokohan, yaiku gegayutan karo sapa wae kang dicritakake ing cerkak iku genep karo watake

v      3.   Plot, yaiku gegayutan karo kepiye lakune crita

v       4.   Latar, yaiku gegayutan karo papan lan wektune, crita iku kedadean ana ngendi lan kapan kelakone

v       5.  Sudut pandang, yaiku kalungguhane pangripta sajroning crita

v       6. Amanat, yaiku gagasane pangripta kang diajap bias ditemokake dening para kang maca

Cuplikan crita cekak :

“Wektu kuwi aku lagi munggah kelas lima. Nalika mlebu kelas, ana murid anyaran lanang sing teka saka papan adoh. Nanging murid anyar kuwi beda karo kanca-kancaku sing lawas. Dheweke nduwe ciri, sikile sengkleh siji sing tengen, awake gering,lan rambute aring-aring, meh gundul, jenenge Andri.  Ing dina sepisan mlebu iku, Bu Guru ndhawuhi supaya saben siswa ngenalake awake dhewe-dhewe ing ngarep kelas. Tekan gilirane bocah anyar mau, kanca-kancaku sakelas padha ngguyu cekakakan. Bu Puji, guruku rada duka amarga kanca-kancaku sajake ngina marang Andri”

Sumber : Gegaran Nyinau Basa Jawa Kelas X SMA/SMK/MA